بجار(bejar)

قوم بلوچ دارای آداب و رسوم و سنتهای پسندیده ی بیشماری است که این امر غنای فرهنگی قوم بلوچ را هویدا می سازد یکی از پسنده ترین و مفیدترین سنتهای قوم بلوچ که در میان مترقی ترین اقوام و ملل نظیر آن را کمتر می توان یافت و از قدیم الایان در بین مردم بلوچستان رواج داشته است که هنوز هم این رسم بصورت پراکنده و جسته و گریخته در مکران و سرحد زمین مخصوصا در روستاها قابل رویت است اگر بخواهیم بجار را در یک جمله خلاصه کنیم  یعنی کمکهای نقدی و غیر نقدی به خانواده داماد برای سهولت امر ازدواج دو جوان . بجار یعنی کمک و همراهی مادی به جوانی که در شرف ازدواج می باشد و می خواهد تشکیل خانواده بدهد هر چند که از سنت بجار اغنیا و فقرا هر دو استفاده می کنند ولی به نظر می آید که عقلا و خیراندیشان بلوچ رسم بجار را عمومیت داده اند عال جوانان فقیر بلوچ نشود بنابراین همه جوانان بلوچ چه اغنیا و چه فقرا از این رسم تعاون بلوچ استفاده میکنند و در عوض مکلف هستند در بجار سایر جوانانی که در آینده خواهان ازدواج هستند مشارکت نمایند و دین خود را نسبت به پدرآن جوان ادا نماید.میزان مساعدت و کمکی که هر کس به هنگام بجار به پسر جوان مصمم به ازدواج می کند ب ستگی به میزان بنیه مالی شخص بجار دهنده دارد و هیچ یک از اقوام و آشنایان زدادن کمک و مساعدت مالی دربجار جوان بلوچ معاف نیستند به استثنا افرادی که بیش از حد فقیر و نا توان هستند. همچنین جوان بلوچ فقط از خویشان و اقوام و دوستان و نزد بزرگان و ریش سفیدان و خوانین طایفه خود برای تهیه بجار می رود و از غیر اقوام انتظار این مساعدت نیست.

از طرفی فقط پدر و داماد گاها چند ریش سفید به بجار میروند چرا که پدر داماد باید هزینه عروسی فرزند خود را محیا نماید و این هزینه را از طریق بجار از اقوام و خویشان تامین نماید. دختر و پدر دختر از آنجاییکه هیچگونه تعهدی در پرداخت قسمتی از هزینه عروسی ندارند هیچ گونه اقدامی در این زمینه انجام نمی دهند.

با توجه به اینکه در گذشته غالب مردم بی بضاعت بوده و بنیه مالی کافی را برای برگزاری مراسم عروسی نداشته اند اهالی روستا یا شهر با توجه به دارایی و توانایی خویش کمکهایی نقدی همچون پول نقد و کمکهای غیر نقدی مانند روغن برنچ آرد جهت پختن نان و کمکهای جانی همچون همکاری در برگزاری عروسی  جمع آوری هیزم و پختن نان به خانواده داماد میکردند .

با مرور زمان این رسم در جامعه بلوچستان بصورت یک رسم در آمد. اما متاسفانه امروزه این رسم و فرهنگ غنی و سنت دیرینه کم کم رنگ باخته و از بین می رود. امروز جوانان ما دربحث ازدواج با مشکلات فراوانی دست و پنجه نرم میکنند .از یک طرف بالا رفتن توقعات خانواده های دختر و چشم وهم چشمیها و مدگرایی ها  و آرزوهای دست نیافتنی دخترهای دم بخت و از طرف دیگرسرسام بودن هزینه های یک مراسم ازدواج معمولی منجمله بالا رفتن نرخ طلا و لباس لوازم عروسی و برنج و گوشت ولیمه باعث شده  که بسیاری از جوانان با مشکل عدم ازدواج مواجه گردند . وامهای ازدواج هم باعث زیر بار رفتن و شکستن کمر تازه دامادها شده است وزوجهای جوان را با مشکلات عدیده ای مواجه می گرداند.

چه زیباست که ما به گذشته و سنتهای نیاکان خویش که میراث گرانبهای ماست بازگردیم و رسم زیبای بجار را بار دگر در جامعه بلوچستان زنده و پویا بگردانیم تا مقدار زیادی از مشکلات جوانانی که خوهان ازدواج سالم هستند اما به دلیل فقر مالی نمی توانند نصف ایمان خود را کامل کنند بر طرف نماییم.